आषाढी एकादशी जवळ आली की महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून एकच गजर ऐकू येतो - "ज्ञानबा-तुकाराम". लाखो पाऊले एकाच दिशेने, पंढरपूरच्या दिशेने चालू लागतात. ही आहे पंढरीची वारी, केवळ एक यात्रा नाही, तर श्रद्धेचा आणि समानतेचा एक महासागर.
विठ्ठलाची ओढ:
वारी का केली जाते? तर पंढरपूरच्या विठोबा-रखुमाईच्या भेटीसाठी. वारकरी विठ्ठलाला 'माऊली' म्हणतात, म्हणजेच आई. आपली सगळी सुख-दुःखं आपल्या आईजवळ घेऊन जावं, तसा हा प्रवास असतो. जात, धर्म, गरीब-श्रीमंत असा कोणताही भेद इथे नसतो. सगळेजण फक्त 'वारकरी' असतात.
दिंडीचा सोहळा:
वारीमध्ये अनेक लहान-लहान गट असतात, ज्यांना 'दिंडी' म्हणतात. प्रत्येक दिंडीत एक वीणा, टाळ आणि मृदंग असतो. अभंग गात, फुगड्या खेळत, विठ्ठल नामाचा जयघोष करत वारकरी चालत राहतात. हा प्रवास थकवणारा असला तरी, भक्तीच्या आनंदात तो कधी संपतो हे कळतही नाही.
वारी काय शिकवते?
वारी आपल्याला खूप काही शिकवते. ती आपल्याला एकत्र राहायला शिकवते, एकमेकांना मदत करायला शिकवते. कमीत कमी गरजांमध्ये कसे आनंदी राहायचे, याचा वस्तुपाठ म्हणजे वारी. हा केवळ धार्मिक सोहळा नाही, तर एक सामाजिक शिक्षण सुद्धा आहे.
पंढरीची वारी ही महाराष्ट्राची एक अनमोल परंपरा आहे. ती भक्ती आणि श्रद्धेची शक्ती दाखवते. ही एक अशी अनुभूती आहे, जी प्रत्येकाने एकदा तरी घ्यावी. विठ्ठल-नामाचा गजर करत, चला आपणही या श्रद्धेच्या महासागरात एकरूप होऊया.